داستان آفرینش و سرگذشت حضرت آدم(ع) در قرآن

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه الهیات دانشگاه اصفهان

2 استادیار گروه الهیات دانشگاه اصفهان.

3 کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان

چکیده

نگرش‌های متفاوت به داستان آفرینش انسان، با تنوع روایات، گرایش‌های گوناگونی را در حوزه مباحث درون دینی و حتی برون دینی ایجاد کرده است. کوشش برای فهم همه ابعاد این داستان و آگاهی از رمز و رازهای خلقت آدمی اگرچه مطلوب، اما بسیار دشوار است. ترتیب عناصر محوری این داستان و احراز تقدّم و تأخر آن نیز چندان آسان نیست.
در این نوشتار، پس از گذری بر پیشینه تاریخی بحث خلقت، به مفهوم حقیقت و تمثیل در داستان آفرینش آدم پرداخته شده و سپس اجزاء گوناگون آن در قرآن همانند: تکلم خداوند با ملائک، خلافت، پرسش فرشتگان و پاسخ خداوند، تعلیم و عرضه اسماء بر آدم و ملائک، سجده فرشتگان و امتناع ابلیس، اسکان آدم در بهشت، شجره ممنوعه، هبوط آدم، دریافت کلمات توسط آدم و توبه خداوند بر وی تحلیل و بررسی گردیده است. گفتنی است بررسی سیاق در دریافت مفهوم هر یک از عناصر مذکور نقشی تعیین کننده دارد؛ زیرا با در نظر گرفتن ارتباط این اجزاء، معنای حقیقی آن بهتر رخ می‌نماید.
نتیجه برآمده از این پژوهش گویای آن است که داستان آفرینش و سرگذشت انسان در قرآن، متضمن مفاهیم عمیق فلسفی- عرفانی و شیوه بیان آن بر وجهی تمثیلی است؛ به گونه‌ای که ساختار درونی داستان حاکی از واقعیت، اما ترکیب و بیان آن به صورت یک حادثه و بر وجه تمثیل است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Story of Adam’s Creation and His Adventures in The Holy Quran

نویسندگان [English]

  • MuhammadReza HajiEsmaili 1
  • Mahdi Moti’ee 2
  • Azamalsadat Hoseini 3
1 Assistant Professor, Department of Theology, University of Isfahan
2 Assistant Professor, Department of Theology, University of Isfahan.
3 Master of Quranic and Hadith Sciences, University of Isfahan
چکیده [English]

Different viewpoints about man’s creation, according to various narrations, have created many issues inside and even outside the field of religion. Any attempt to understand all the aspects of this story and to get informed of the secrets of man’s creation, despite being very interesting, is very difficult.
Recognizing the order of pivotal elements of this story and specifying its beginning and end is not simple. After an overview on the historical backgrounds of the Creation, this text is determined to work on the concept of reality and allegory in the story of Adam’s creation and its different parts like: God’s speaking with angels, Vicegerency, question of angels and God’s answer, teaching of the divine names to Adam and angels, angels’ prostration and Satan’s avoidance, Adam’s dwelling in heaven, the forbidden tree, Adam’s fall, perception of the divine words by Adam and God’s acceptance of Adam’s repentance and etc have been studied.
It must be said that the study of context has a decisive role in perceiving the concept of each of the elements mentioned above, since the real meaning of that could better come out by considering the relationship of these parts. The conclusion obtained from this research expresses the fact that the Creation’s story and Adam’s adventures in the Quran contain many deep philosophical and mystical concepts and its style of explanation is allegorical, in a way that the internal structure of the story is representative of reality, but its composition and explanation is like an event and in allegorical form.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Adam
  • Creation
  • Reality
  • allegory
  • Vicegerency
  • teaching the divine names (of God)
  • fall
  • heaven