بررسی جایگاه، اهمیت و اعتبارسنجی کتاب «کمال الدین و تمام النعمه»

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران

چکیده

جایگاه برجسته شیخ صدوق در منابع حدیثی شیعه بر همگان آشکار است و روایاتی که وی از میان اصول و سایر کتب از طریق مشایخش گرد آورده، طی قرون متمادی به عنوان یکی از منابع اصلی و مورد اعتماد شیعه امامیه در موضوعات مختلف به شمار می‌آمده است. از طرفی موضوع غیبت حضرت ولی عصر(عج) از زمان غیبت صغری تاکنون، یکی از موضوعات جنجالی در میان امامیه و سایر فرق شیعه بوده و همواره از سوی دیگران در این زمینه شبهاتی القاء می‌شده است.
شیخ صدوق با توجه به اهمیت این موضوع در عصر خود و مشکلاتی که به تبع شبهات وارده در میان امامیه به وجود آمده، طی یک کتاب جداگانه به این موضوع پرداخته است. در این مقاله سعی شده است ابتدا به بررسی ویژگی دوران شیخ صدوق، شخصیت و جایگاه وی در میان دانشمندان و منابع امامیه پرداخته شود و سپس انگیزه مؤلف از تألیف این کتاب و مشخصات کلی آن ذکر شود.
در ادامه به جریان «غیبت­نویسی» از سوی عالمان امامیه و اهمیت این کتاب در این جریان اشاره شده و نسخه‌های موجود از کتاب و میزان اعتبار آن‌ها مورد بررسی واقع شده است. در این پژوهه روش خاص مؤلف در نگارش این کتاب نیز بررسی شده و منابع وی و میزان ارجاعاتی که در کتب امامیه به این کتاب صورت گرفته، مورد تحقیق واقع شده است. تبیین این مطلب که در میان علمای امامیه به چه میزان این کتاب دارای اعتبار بوده و از آن بهره‌برداری شده است، بیانگر اهمیت و جایگاه واقعی کتاب «کمال الدین و تمام النعمه» است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A survey of the Status, Significance and Validation of the Book “Kamaloddin va Tamamolne’ma”

نویسنده [English]

  • Parviz Azadi
PhD student in Quranic and Hadith Sciences, University of Tehran
چکیده [English]

Sheikh Saduq holds an obvious high status as a Shiitehadith authority, and the narratives he has compiled through his disciples from among different books of fiqh principles, have been considered as one of the most authoritative references for Imamite scholars throughout centuries.
Imam Mahdi’s ghaibat (Concealment) has been considered as a controversial issue among both Imamites and other Shiite sects, leading to some misgiving, a situation that urged Sheikh Saduq to deal with it in a separate book. The article first surveys the characteristic features of Sheikh Saduq’s time and place and his own status among other Imamite scholars.
Then there is an explanation of his main purpose in producing the mentioned work and its general features. There is also a reference to the trend of writing about Concealment among Imamite scholars and the validation of the extant copies related to that has been examined. Furthermore, the author’s specific method of writing his book and his use of references together with citations from his work by other Imamite writers have been analyzed.
Recognizing the credit given to the book among Imamite scholars illustrates the real significance and status of “Kamaloddin va Tamamolne’ma”.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sheikh Saduq
  • Kamalo-din va Tamamol-ne’ma
  • Concealment
  • Misgiving