ملاک های نقد متن حدیث براساس منابع روایی فریقین

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

دانشیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

در دو حوزه می‌توان به نقد حدیث پرداخت؛ حوزه متن و سند. در خصوص نقد سندی حدیث تلاش‌های متعددی در طول قرون متمادی صورت گرفته و از آنجا که این روش از جمله روش‌های سنّتی نقد حدیث است، در حدیث پژوهی سابقه‌ای دیرینه دارد. اما در خصوص نقد متنی حدیث تلاش‌های اندکی صورت گرفته و همچنان ملاک‌ها و معیارهای این نوع نقد مشخص و متمایز نشده است.
در این مقاله به دنبال آن هستیم تا با مراجعه به برخی از اصول و مبانی شریعت، به نوعی ملاک‌های نقد متنی حدیث را احصاء و استخراج نموده و کاربرد هر کدام را جهت آشنایی حدیث پژوهان بیان کنیم. ملاک‌های نقد متنی حدیث که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته و فارغ از نقد اسنادی به مشکلات متنی حدیث توجه دارد، عبارتند از: مخالفت متن با نصوص قرآن کریم، مخالفت متن با سنت مقطوع، مخالفت متن با احکام عقلی، مخالفت متن با تاریخ معتبر، مخالفت متن با مسلمات علوم تجربی، نقد متن توسط حدیث مضبوط دیگر، نقد متن بر اساس عدم تناسب با پرسش راوی، نقد متن بر اساس مخالفت با روایات مشهور امامیه و موافقت با عامه، نقد متن بر اساس سبک و سیاق آن، نقد متن بر اساس شأن صدور حدیث، مخالفت متن با نسخه‌های معتبر، مخالفت متن با شأن و مقام معصوم (ع)، طولانی بودن متن و دلالت آن بر مطالب عجیب و غریب.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Hadith Textual Criticism Criteria Based on Fariqain Sources

نویسنده [English]

  • Mahdi Izadi
Associate Professor of Quranic and Hadith Sciences, Imam Sadegh University
چکیده [English]

Hadith criticism could be practiced in two areas: text and proof. The second which is among traditional methods in hadith scholarship has been used widely throughout the ages, but as for the first, little effort has been done and its criteria are not yet much recognized.
This article seeks hadith textual criticism criteria by referring to some principles of sharia, to be presented to hadith scholars. Some of these criteria are the contradictions that exist between the given text on the one hand, and Quranic text, the fixed tradition, rational principles, authentic history, and the admitted premises of science on the other; others are the critique of the given text by another recorded hadith, its non-adjustment with the narrator’s question, its being different from well-known Imamite traditions, the critique of the text according to its occasion of occurrence, its non-adjustment with authoritative versions, its opposition to the high dignity of the infallibles, its lengthiness, and its signifying bizarre subjects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hadith
  • Criticism of Hadith
  • Textual Criticism
  • Criticism Criteria