جایگاه منابع مستفاد در فهم قرآن از دیدگاه علامه طباطبایی و آیت‌الله جوادی آملی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه امام صادق‌ (علیه‌السلام)

2 دانشجوی دکترا علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق‌(علیه‌السلام)

چکیده

در طول 14 قرن، شاهد اختلاف آراء و عمل‌کردها در خصوص نحوه مراجعه به قرآن کریم و استنباط معارف از آن بوده‌ایم، به‌طوری‌که باعث ایجاد روش‌ها و مناهج متفاوت گشته است. هر چند عوامل متعددی در این اختلاف نظرات و دیدگاه‌ها نقش داشته است ولی یکی از مهم‌ترین دلایل، عبارت است از تفاوت اعتماد و اعتقاد مفسران به جایگاه منابع و علوم مستفاد در فهم قرآن. در این نوشتار به بررسی جایگاه منابع دین یعنی «عقل» و «نقل» و همچنین نقش «سایر علوم» و تأثیر هر کدام در استنباط مفسّر، از دیدگاه علامه طباطبایی و آیت‌الله جوادی آملی که از رهروان روش تفسیری «قرآن به قرآن» می‌باشند پرداخته شده است.
سعی بر یافتن صراط مستقیم در لابلای نگاه‌های افراطی و تفریطی به منابع تفسیر، از اصول این دیدگاه می‌باشد که در آن قرآن به عنوان محور اصلی و میزان سایر منابع معرفی می‌گردد. با اینکه مجموع آیات قرآن، در فهم، نقش ویژه‌ای دارد و خود قرآن برای ارائه مقصود خود نیاز به هیچ منبع دیگری ندارد، لکن بهره‌گیری از عقل و همچنین روایات به شرط عدم مخالفت با آیات قرآن، در وصول به پیام دین ضروری تلقی شده است.
تأکید ویژه بر رعایت جایگاه هر منبع و مکانیسم مورد نظر در وصول به پیام قرآن و اسلام جزو اساسی‌ترین مسائلی است که این دیدگاه مطرح می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Position of the Sources Used in Understanding the Quran from the Perspective of AllamahTabatabai and AyatullahJavadiAmuli

نویسندگان [English]

  • Abbas Musallaipour 1
  • Nuruddin Zandiyyeh 2
1 Associate Professor of Imam Sadegh University (PBUH)
2 PhD Student in Quranic and Hadith Sciences, Imam Sadegh University (PBUH)
چکیده [English]

We witness different views and practices concerning the way of referring to the Quran and deriving teachings from it, hence the existence of various methods and approaches. Although different factors have contributed to this diversity, one of the most important reasons is the difference in reliance of commentators on the position of the sources and sciences used in understanding the Quran. The present article studies the position of religious sources i.e. intellect and transmitted sciences as well as the role ofother sciences and the share of each of them in the deductions of the commentators from the perspective of AllamahTabatabai and AyatullahJavadiAmuli , the followers of the exegetical method of the Quran by the Quran. Attempting to find the right choice among the extreme views towards sources of interpretation is one of the principles of this view. According to this view the holy Quran is considered the principal source and the criterion for other sources. Although the whole of Quranic verses have a special role in understanding the Quran, and this book is not in need of any other source in revealing its intents, it is necessary to benefit from intellect and traditions in the process of reaching messages of religion ,on condition that  they are not conflicting with Quranic verses . Special emphasis on observing the position of each of these sources and the mechanisms necessary for reaching the messages of the Quran and Islam are among the most essential points regarded in this view.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Exegesis
  • intellect
  • transmitted sources
  • Allamah Tabatabai
  • Javadi Amuli
  • interpretation of the Quran by the Quran