بررسی مفهومی و مصداقی برکت از دیدگاه قرآن کریم

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه امام صادق(علیه السلام)

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز

3 دانشجوی دکترا علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق(علیه السلام)

چکیده

بحث دربارة برکت و بررسی مفاهیم و موارد استعمال آن در قرآن کریم می‌تواند راه گشای چگونگی استفاده صحیح و مناسب از نعمات الهی باشد چرا که خداوند بسیاری از نعمات خود را با تعبیر نعماتی «مبارک» در قرآن کریم یاد نموده است. واژه برکت در اصطلاح قرآنى و دینى از پربسامدترین اصطلاحات در فرهنگ اسلامى است که در کتب مقدس دیگر ادیان نیز همچون تورات و انجیل در مورد عطیه‏هاى الهى به انبیا و دیگران به کار رفته است. نگارنده بر آن است که با بازشناسی مفهوم برکت و سپس بیان برخی مصادیق آن در قرآن کریم، روشن نماید وجه اشتراک این نعمات پر برکت از نظر خداوند متعال چیست و چه دلیلی باعث مبارک بودن این موارد شده است. برخی مفسران با دسته بندی انواع برکات الهی، به دو دسته برکات اکتسابی و غیر اکتسابی اشاره کرده‌اند و با توجه به برخی آیات قرآن مواردی را نیز به عنوان عوامل ایجاد کننده برکت و ویژگی‌های آن نام برده‌اند ولیکن به نظر می‌رسد مطلبی که در این میان مغفول مانده و عامل اساسی برکت در نعمات الهی می‌باشد، همانا منفعت عمومی و فایده مندی آن‌ها برای دیگران در زندگی اجتماعی بشر است که پس از فحص و بررسی در آیات قرآن می‌توان به این نتیجه دست یافت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study of Blessing, Its concept and Its Extension from the Perspective of the Holy Quran

نویسندگان [English]

  • Reza Muhammadzadeh 1
  • Abbas Gohari 2
  • mohammad janipoor 3
1 Associate Professor of Imam Sadegh (as) University
2 Assistant Professor Islamic Azad University, Central Tehran Branch
3 PhD Student in Quranic and Hadith Sciences, Imam Sadegh University
چکیده [English]

Discussing the concept  of  blessing ”barakah” and studying its usage in the holy Quran can pave the way for the right and proper use of divine blessings, since God has described a large number of His blessings in the holy Quran as blessed or Mubarak. The word ” barakah”  in its religious and Quranic usage is one of the high frequency terms in the Islamic culture occurring also in other scriptures such as the old and New Testaments concerning divine gifts to the prophets and others. Identifying the concept of Baraka and stating some of its extensions in the holy Quran , authors seek to clarify the common point between all these bounties in the eyes of God Almighty, and the secret behind their being blessed. Classifying different kinds of divine blessings , some commentators have divided barakat into two categories of acquired and non acquired ones. Relying on certain Quranic verses, they have also mentioned some of the features of blessed bounties and factors bringing blessing to them. However, it seems an essential point neglected, i,e. public benefit and usefulness of bounties to others in the social life of human being. This is the final point we reach after studying Quranic verses and pondering over them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • barakah
  • bounty
  • Benefit