‏«نظام سازی» در نگاه تفسیری آیت الله خامنه ای (مدظلّه)‏

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 داشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه قم

2 استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم

چکیده

این نوشتار، جستاری است درباره «نظامسازی» در اندیشه تفسیری رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای، که یکی از ارکان و مبانی عملی «دکترین انتظار» در دیدگاه ایشان است. در نگاه تفسیری آیتالله خامنهای، روش انبیا در تحقق هدف دین، موعظه و منبر یا ارائه مکتب فکری و فلسفی نیست، چراکه آنها روش تربیت فردی است و نمیتواند با هدف انبیا که تربیت همه بشریت است، تناسب داشته باشد. رهبرمعظم انقلاب، با استفاده از نگاه کلاننگر به تفسیر که حاصل نگرش اجتماعی و تمدنی به قرآن کریم است، روش انبیا را، ایجاد محیط مناسب پرورش انسان‌ها میدانند که میتواند به‌صورت کلان، بشریت را تربیت و هدف دین را محقق سازد. این محیط با ایجاد بسترها، نظامها، نهادها، سازوکارها و قوانین و مقررات لازم در عرصههای کلان جامعه فراهم میشود. فرایندی که این محیط را در این عرصهها ایجاد میکند، «نظامسازی» است. آیه 25 سوره حدید و آیه 157 سوره اعراف در تفسیر رهبر معظم انقلاب شاهدی بر نظریه است. و نیز آیاتی از سوره حج که اقامه نماز، پرداخت زکات، امربه‌معروف و نهی از منکر را از امور نظامساز معرفی میکنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The ‎‏»‏Systematization» in the Ayatollah Khamenei's ‎Commentary on the Holly Quran

نویسندگان [English]

  • mohammad Einizadeh (Movahed) 1
  • Seyed Reza ‎ Moadab ‎ 2
1 Ph.D. Student, Comparative Interpretation of the University of Qom
2 Professor of Quran and Hadith Sciences at Qom University
چکیده [English]

This essay deals with the "Systematization" in the interpretive thought of the Supreme Leader of the Islamic Revolution, Ayatollah Khamenei, which is one of the pillars of the "Doctrine of Expectation" in his view. In his interpretive view, the prophets' way of realizing the goal of religion, is not preaching and drawing, or offering a school of thought or philosophy. Why so they are the method of individual education and cannot fit the purpose of the prophets that is the cultivation of all humanity. In the view of the Revolutionary Leader, using an extensive and comprehensive look at the commentary, which is the product of the social view of the Holy Qur'an, the Prophets' method is to create a suitable environment for the cultivation of humans, which can greatly improve humanity and fulfill the purpose of religion.
This environment is provided by creating the platforms, systems, institutions, mechanisms and laws and regulations necessary in the vast arenas of society. The process that creates this environment in these areas is "Systematization." The verse 25 of Surah Hadid(57) and verse 157 of Surah A'raf(7) are evidence of the theory in the interpretation of the Supreme Leader of the Revolution. As well as verses from the Surah Hajj(22), which introduce setting up prayers, pay zakat, commanding good snakes and preventing wrongdoing, as system maker affairs.


کلیدواژه‌ها [English]

  • Systematization
  • The goals of religion
  • The Prophets Method
  • ‎Ayatollah Khamenei
قرآن کریم.
نهجالبلاغة (1412ق)، تحقیق عبده، بیروت: دار الذخائر.
ابن سیده، على بن اسماعیل (1421ق)‏ ، المحکم و المحیط الأعظم، تحقیق هنداوى، عبدالحمید، بیروت: دار الکتب العلمیة
ابن فارس، احمد بن فارس‏ (1404ق)، معجم مقاییس اللغه‏، تحقیق: هارون، عبدالسلام محمد، قم: کتب الاعلام الاسلامی‏
ابن منظور، محمد بن مکرم‏ (1414ق)، لسان العرب، تحقیق میر دامادى، جمال الدین، بیروت: دار صادر
بحرانى، سید هاشم (1416ق) ، البرهان فى تفسیر القرآن، تهران: بنیاد بعثت.
بستانى، فواد افرام ‏(1375ش) ، فرهنگ ابجدی‏، تهران: انتشارات اسلامی.
جمعی از پژوهشگران (1393ش)، مروری بر مبانی، روش و قواعد تفسیری حضرت آیتالله خامنهای، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی وابسته به موسسه پژوهشهای فرهنگی انقلاب اسلامی.
چالزوست چرچمن (1369ش)، نظریه سیستمها، ترجمه رشید اصلانی، تهران: نشر مرکزمدیریت دولتی.
حسینی زبیدی، محمد مرتضى ‏(1414ق)‏، تاج العروس‏ ، تحقیق شیرى، بیروت: دار الفکر.
حق‌شناس، علی‌محمد و همکاران (1387ش)؛ فرهنگ معاصر انگلیسی فارسی، تهران، فرهنگ معاصر.
خامنهای، سیدعلی (1392ش)، انسان 250 ساله، تهران: موسسه فرهنگی ایمان جهادی.
خامنهای، سیدعلی (مرداد 1394ش) ، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، تهران: موسسه فرهنگی ایمان جهادی.
خامنهای، سیدعلی (تیر 1394ش)، ولایت و حکومت، تهران: موسسه فرهنگی ایمان جهادی.
خامنهای، سیدعلی، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای،  KHAMENEI.IR
دهخدا، علیاکبر (1377ش)، لغت نامه (فرهنگ) دهخدا، تهران: دانشگاه تهران
راغب اصفهانى حسین بن محمد (1412ق)، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودى، بیروت: دارالعلم الدار الشامیه
رضاییان، علی (1375ش)؛ تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم، تهران: سمت.
زورق، محمدحسن (1386ش)؛ ارتباطات و آگاهی (مفاهیم، مبانی و روش‌ها)، تهران: انتشارات دانشکده صدا و سیما.
عروسى حویزى، عبد على بن جمعه (1415ق)، تفسیر نور الثقلین، تحقیق: سید هاشم رسولى محلاتى، قم: انتشارات اسماعیلیان
فیروز آبادى، محمد بن یعقوب‏ (1415ق)‏، القاموس المحیط، بیروت: دار الکتب العلمیه
کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق‏ (1407ق)‏، الکافی، تحقیق غفارى، على اکبر و آخوندى، محمد، قم: دار الکتب الإسلامیه.
مجلسی، محمدباقر(1403ق)، بحار الأنوار تحقیق: غفارى، على اکبر بیروت: مؤسسة الوفاء.
مصطفوی، حسن (1360ش)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم ، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب
معین، محمد (1364ش)، فرهنگ فارسی معین، تهران: امیر کبیر.
مکارم شیرازى، ناصر (1373ش)، ترجمه قرآن، قم: دار القرآن الکریم.
مؤدب، سید رضا (1390ش)، مبانی تفسیر قرآن، قم: دانشگاه قم.
مؤدب، سید رضا (1393ش)، روشهای تفسیر قرآن، قم: سمت.
ﻣﻮﺳﻮﻱ ﺍﺻﻔﻬﺎﻧﻲ، ﻣﺤﻤّﺪ ﺗﻘﻲ (1421ق)، ﻣﻜﻴﺎﻝ ﺍﻟﻤﻜﺎﺭﻡ، تحقیق: السید علی عاشور، بیروت:  مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.