واکاوی مذهب و روایات «حسن بن صالح» در کتب امامیه

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس قم

چکیده

از «حسن بن صالح بن حی» به عنوان یکی از بزرگان و مؤسسان فرقه «بُتریه»، از شاخه‌های شیعیان زیدی مذهب نام برده شده است. این در حالی است که مراجعه به سخنان و روایات وی نشان می‌دهد وی دارای باورهای خاص اعتقادی بوده و به همه مبانی زیدیان پایبند نبوده است. از سوی دیگر حسن بن صالح با امام صادق (ع) در ارتباط بوده و پرسش‌های فقهی او از این امام بزرگوار، سبب رواج روایات وی در منابع حدیثی متأخر امامیه شده است.
لذا به رغم همراهی وی با فرزندان زید در سال‌های پایانی عمرش، ادّعای سر سلسله بودن در فرقه بُتریه برای وی قابل تأمل است. به همین منظور و برای اثبات عدم همسانی حسن بن صالح با رهبری فرقه بتریه، به قرائن و شواهد تاریخی و نیز اقوال رجال شناسان مراجعه شده و از این رهگذر به نقد و بررسی مذهب و روایات وی در کتب امامیه پرداخته شده است.
نتیجه بررسی های انجام شده نشان می‌دهد وی، معتقد به مذهب امامیه بوده و نقدهایی که بر وی وارد شده است، به دلیل عملکرد نامناسب زیدی مذهبان چند قرن پس از وفات حسن بن صالح بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analytical Study of the Islamic School and Traditions of Hasan-ibn-Salih in the Shiite books

نویسندگان [English]

  • Mohammadkazem RahmanSetayesh 1
  • Azam Farjami 2
1 Assistant Professor of Quranic and Hadith Sciences, Qom University
2 PhD student in Quran and Hadith, Tarbiat Modares University, Qom
چکیده [English]

Hasan b. Salih b. Hayy is known as one of the heads and founders of Batriyya , a branch of Zaydiyya Shiites. However, referring to his traditions and quotations indicate that he had certain doctrinal principles not sticking completely to the religious foundations of Zaydis. On the other hand, Hasan b. Salih was in communication with Imam Sadiq and his jurisprudential questions from the Imam led to the prevalence of his traditions in the later Shiite Hadith collections. In spite of his accompanying Zayds sons in the latter part of his life, the claim of his being the founder of Batriyya is questionable.
To investigate this issue, historical evidence and quotations of experts in biography of transmitters are taken into consideration, hence studying and criticizing his Islamic school and traditions in the Shiite works. The outcomes of this research indicate that he was a follower of the Shiite school and criticisms directed to him are due to the improper performance of Zaydis centuries after the death of Zad b. Salih

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hasan b. Salih b. Hayy
  • Batriyya
  • Zaydiyya
  • History of Hadith
  • authorities and transmitters of Hadith