حوزۀ معنایی نام‌های گناه در قرآن کریم و نقد ترجمه‌های فارسی بر اساس آن

نویسنده

دانشجوی دکتری دانشگاه امام صادق(ع) و مربی دانشگاه پیام نور قائن

چکیده

در فرایند ترجمه قرآن کریم ترجمه واژگان کلیدی قرآنی از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا این واژگان نظام معنایی و جهان‌بینی قرآن کریم را شکل می‌دهد. میزان توفیق مترجم در این مرحله، هم به فهم دقیق و انتخاب درست او در برابریابی واژگان و حفظ یکدستی و نظام‌مندی در کار ترجمه باز‌می‌گردد و هم به اینکه زبان ترجمه و برابرهایی را که انتخاب کرده تا چه اندازه توانسته است نقش و روابطی را که میان مفاهیم کلیدی قرآنی هست، بازتاباند. روش حوزه‌های معنایی که در اینجا معرفی شده و در مورد حوزه‌ معنایی نام‌های گناه در ترجمه‌های فارسی مورد آزمون قرار گرفته است، می‌تواند زمینۀ دست یافتن به ترجمه‌‌های دقیق و نظام‌مند را فراهم کند و نیز می‌تواند در نقد روشمند ترجمه‌های موجود کارآمد باشد.
مقاله حاضر همچنین به دنبال آن است تا نشان دهد مطالعه تطبیقی حوزه‌های معناییِ مفاهیم دینی در ترجمه‌های فارسی قرآن کریم می‌تواند یکی از روش‌های مؤثر به منظور دست‌یابی به شاخص‌ها و سیر تطور اندیشۀ دینی ایرانیان در مواجهه با قرآن کریم باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Semantic Field of the Names of "Sin" in the Holy Quran and their Comparative Study in Persian Translations (A Proposal for the Method and Criticism of Translation)

چکیده [English]

In the process of the translation of the holy Quran, that of the key Quranic terms is of high significance, for these terms create the semantic system and the worldview of the holy Quran. The extent of translator,s success in this stage depends on the precise understanding and the right choice of equivalents as well as observing coherency in translation on the one hand, and his capability to reflect the functions of and relations among the key Quranic concepts on the other. The method of semantic fields presented in this article and applied in that of the names of "sin" in Persian translations can pave the way for the precise and systematic translations of the holy Quran as well as the methodological criticism of translations available. The present article also seeks to indicate that a comparative study of the semantic fields of religious concepts in Persian translations of the holy Quran can function as one of the efficient methods towards finding the indecies and the development process of Iranian religious thought facing the holy Quran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • semantic fields
  • Persian translations
  • danb
  • itm
  • Khatia
  • dunah
  • sin
  • Fault
آیتی، عبدالمحمد (1374)،ترجمه قرآن مجید، تهران: سروش (نرم‌افزار جامع تفاسیر نور، 1384ش).

آذرنوش، آذرتاش (1375)، تاریخ ترجمه از عربی به فارسی؛ 1. ترجمه قرآنی، تهران: سروش.

ابن‌منظور (1405)، لسان العرب، بیروت: دار إحیاء التراث (نرم‌افزار المعجم، ویراست سوم، 1379ش).

ابوالفتوح رازی، حسین بن علی (1371)، روض الجنان و روح الجنان، به کوشش: محمدجعفر یاحقی و محمد ناصح، مشهد: آستان قدس رضوی (نرم‌افزار جامع تفاسیر نور، 1384ش).

ابوهلال عسکری، حسن (1412)، الفروق اللغویة، قم: جامعه مدرسین قم، (نرم‌افزار المعجم، ویراست سوم، 1379ش).

ایزوتسو، توشی‌هیکو (1360)، مفاهیم اخلاقی- دینی در قرآن مجید، ترجمه فریدون بدره ای، تهران: قلم.

برگل، یو.ا (1362)، ادبیات فارسی (بر مبنای تألیف استوری)، ترجمه یحیی آرین‌پور، سیروس ایزدی و کریم کشاورز و به اهتمام احمد منزوی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی).

جفری، آرتور (1372)، واژه‌های دخیل در قرآن مجید، ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: توس.

راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1418)، المفردات فی غریب القرآن، به کوشش: محمد خلیل عیتانی، بیروت: دار المعرفة.

صفوی، کورش (1384)، فرهنگ توصیفی معنی شناسی، تهران: فرهنگ معاصر.

طبرسی، فضل بن حسن (1406)، مجمع البیان، بیروت: دار المعرفة (نرم‌افزار جامع تفاسیر نور، 1384ش).

طبری(1356)، ترجمه تفسیر طبری (رسمی)، به کوشش: حبیب یغمایی، تهران: توس (نرم‌افزار جامع تفاسیر نور، 1384ش).

قرطبی، محمد (1364)، الجامع لأحکام القرآن، تهران: ناصرخسرو (نرم‌افزار جامع تفاسیر نور، 1384ش).

کاشانی، مولی فتح‌الله (1336)،منهج الصادقین، تهران: کتابفروشی محمد حسن علمی (نرم‌افزار جامع تفاسیر نور، 1384ش).

لاینز، جان (1385)، مقدمه‌ای بر معناشناسی زبان‌شناختی، ترجمه حسین واله، تهران: گام نو.

لسان التنزیل (1373)، به کوشش: مهدی محقق، تهران: علمی و فرهنگی.

یاحقی، محمدجعفر؛ ناصح، محمد (1371)، مقدمه بر «روض الجنان و روح الجنان»، مشهد: آستان قدس رضوی.