شخصیت علمی شیخ شلتوت و روش تفسیری وی

نویسنده

استادیار رشته علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

«تفسیر القرآن الکریم» تألیف شیخ محمود شلتوت از جمله تفاسیری است که حلقۀ اتصال بین تفاسیر سنتی و تفاسیر جدید به شمار می‌آید. مؤلف درعین‌حال که همچون متقدمان به بحث‌های سنتی تفسیری پرداخته، نیازهای جدید و مقتضیات زمان و مکان را نیز مورد توجه قرار داده است. این تفسیر قرن چهاردهم هجری که از نثر ادبی قوی برخوردار است به جای توضیح یکایک آیات هر سوره به مقاصد اصلی آن‌ها می‌پردازد و فراهم کردن زمینه‌های تقریب و وحدت اسلامی از اهداف عمدۀ آن محسوب می‌شود. پرهیز از خلط فرضیه‌ها و نظریه‌های علمی با تفسیر، و نقد چنین گرایشی از ویژگی‌های دیگری است که در «تفسیر القرآن الکریم» جلب توجه می‌کند. مقالۀ حاضر به معرفی این تفسیر معاصر و روش تفسیری آن می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Scholarly Character of Shaykh Shaltut and His Exegetical Approch

چکیده [English]

Tafsir al-Quran al-Karim written by Shaykh Mahmud Shaltut is among the commentaries creating a link between traditional and modern commentaries. The author not only has dealt with traditional interpretive discussions like earlier scholars, but has taken contemporary needs and spatio– tempordal requirements into consideration.
Written in a masterly literary prose, this commentary of the Islamic 14th century aims at the principal purposes or intents of each Sura insteal of explaining individual verses in Suras. Futhermore, it seeks to pave the way for proximity of Muslim schools of thought and Islamic unity. Being cautious not to confuse scientific hypotheses and theories with Quranic interpretation, and criticizing such an approach are among other prominent features of the commentary. The present article is an attempt to introduc the contemporary commentary and its interpretive approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tafsir al-Quran al-Karim
  • exegetical approach
  • leaning toward the Proximity of Muslim schools of thought
  • Shaykh Shaltut
  • Arabic contemporary commentaries

 قرآن کریم

 احمدی، علی (1383ش)، شیخ محمود شلتوت: آیت شجاعت، تهران: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، چاپ اول.

 بابایی، علی‌اکبر و... (1379ش)، روش‌شناسی تفسیر قرآن، تهران: سازمان سمت، چاپ اول.

 بی‌آزار شیرازی،‌ عبدالکریم (1379)، شیخ محمود شلتوت؛ طلایه‌دار تقریب، تهران: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، چاپ اول.

 همو (1377)، همبستگی مذاهب اسلامی، تهران:‌ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی،‌ چاپ اول.

 خرمشاهی،‌ بهاءالدین (1377)، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، تهران:‌ انتشارات دوستان، چاپ اول.

 زرکلی، خیرالدین (1990م)، الأعلام، بیروت: دار العلم للملایین، چاپ نهم.

 شلتوت، محمود (1405)، الی القرآن الکریم، تهران: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، چاپ اول.

 همو (1379)، تفسیر القرآن الکریم، تهران: ‌مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،‌ چاپ اول.

 طبرسی، ابوعلی فضل بن حسن (1417)، مجمع البیان لعلوم القرآن، تهران: ‌سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، چاپ اول.

 عبده، شیخ محمد (1346)، تفسیر القرآن الحکیم (تفسیر المنار)، قاهره: مطبعه الازهر.

 کحاله، عمررضا (1408)، المستدرک علی معجم المؤلفین، بیروت: مؤسسة الرساله، چاپ دوم.

 معرفت، محمد‌هادی (1377)، التفسیر و المفسرون فی توبۀ القشیب، مشهد: دانشگاه علوم رضوی.

 واعظ‌زاده، محمد (1379)، حیاة‌ الامام البروجردی، تهران: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، چاپ اول.

 همو (1421)، الوحدة الإسلامیه: عناصرها و موانعها، تهران: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، چاپ اول.