ارزیابی دیدگاه مفسران در تعیین مصداق «رجال اعراف» با رویکرد سازواری سیاق با روایات تفسیری

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه یزد

چکیده

مسأله شناخت اعراف و رجال آن از جمله مسائل چالش‌برانگیز میان مفسران در تفسیر سوره اعراف است که در‌باره آن آراء فراوانی از سوی مفسران اظهار شده؛ اما بیشتر آن‌ها فاقد مستند قرآنی و روایی کافی هستند. نوشتار حاضر، ضمن بررسی آراء مفسران، آن‌ها را به دو دسته اصلی تقسیم کرده و در ارز‌یابی و انطباق آن‌ها با سیاق آیات سوره اعراف و روایات منقول از معصومان(ع)، چنین نتیجه می‌گیرد که اولاً: کلمه اعراف به معنای کنگره‌های حجاب میان بهشتیان و جهنمیان است. ثانیاً: ممکن است بتوان اعراف را با صراط تطبیق کرد که نیازمند بررسی بیشتر است. ثالثاً: از میان دو نظر اصلی در‌باره مصادیق رجال اعراف، یعنی «پیامبران و اوصیای ایشان» و «کسانی که حسنات و سیئاتشان برابر است»، قول اول با سیاق آیات و روایات، انطباق کامل دارد؛ اما نظر دوم، به دلیل ناسازگاری با سیاق آیات سوره اعراف و اضطراب برخی مستندات روایی آن، چندان قابل قبول به نظر نمی‌رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of the Ideas of Interpreters about Determining the object of "Araaf Men"; by Aproaching to the Consistency of Context with Exegetical Traditions

نویسندگان [English]

  • Kavoos Roohi barandagh 1
  • Sadegh Abasi 2
  • Ensiyeh Boromandpoor 3
1 Associate Professor of Quran and Hadith Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran
2 Ph.D. student of Quran and Hadith Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran
3 Ph.D. Student of Comparative Interpretation, Yazd University
چکیده [English]

Comprehending "Araaf" and "Araaf men", is a challenging problem amongst the interpreters when they want to interpret Araaf chapter due to multiple different opinions. However, most of those don't have enough traditional and Quranic supporting documents. In this article, we studied different ideas of interpreters and divided them into two main categories. Studying and comparing Araaf verses with the Araaf chapter context, and related traditions, we concluded: First, the word “Araaf” means veiled castelled between heavenly and hellish people. Secondly, Araaf can imply “seraat” which itself needs more research. Thirdly, between two ideas related to objects of Araaf men, "prophets and their close group of followers" and "the man by equal goods and bads", the first idea is closer to context of tradition and verses. But the second idea is not enough reliable, according to the context of "Araaf" chapter and disjointed traditional documents.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Araaf
  • Prophets
  • Araaf men
  • Context
  • Exegetical Traditons

قرآن کریم.

ابن فارس، أحمد بن فارس، (1404ق)، معجم مقاییس اللغة، قم: نشر مکتب الاعلام الاسلامی.

ابن منظور، محمد بن مکرم، (1414ق)، لسان العرب، بیروت: دار الفکر للطباعة والنشر والتوزیع.

ابن‌عاشور، محمد‌طاهر، (1420ق)، تفسیر التحریر والتنویر المعروف بتفسیر ابن عاشور، بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.

آلوسی، سید محمود، (1415ق)، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، تحقیق علی عبد‌الباری عطیة، بیروت: دار الکتب العلمیة.

بحرانی، هاشم بن سلیمان، (1416ق)، البرهان فی تفسیر القرآن، تحقیق قسم الدراسات الاسلامیة مؤسسة البعثة، تهران: بنیاد بعثت.

بحرانی، هاشم بن سلیمان، (۱۴۱۱ق)، حلیة الأبرار فی أحوال محمّد وآله الأطهار (ع)، قم: نشر مؤسسة المعارف الاسلامیة.

بیضاوی، عبدالله بن عمر، (1418ق)، أنوار التنزیل وأسرار التأویل (تفسیر البیضاوی)، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

جوادی آملی، عبد الله، تسنیم، (۱۳۹۳ش)، تفسیر تسنیم، تحقیق حسین شفیعی، قم: مؤسسه اسراء.

راغب اصفهانى، حسین بن محمد، (1412ق)، مفردات ألفاظ القرآن، بیروت: دار القلم، چاپ اول.

رشید رضا، محمد، (1414ق)، تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار، بیروت: دار المعرفة.

زبیدی، محمد مرتضى، (1414ق)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: دار الفکر.

زمخشری، محمود، (1407ق)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دار الکتاب العربی.

سمین، احمد بن یوسف، (1414ق)، الدر المصون فی علوم الکتاب المکنون، بیروت: دار الکتب العلمیة.

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، (1404ق)، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، قم: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی.

شریف رضی، محمد بن حسین، (۱۴۱۴ق)، نهج البلاغة، قم: نشر هجرت.

صفار، محمد بن حسن، (۱۴۰۴ق)، بصائر الدرجات، محقق: محسن کوچه‌باغی، قم: انتشارات آیت‌الله مرعشی نجفی.

طباطبایی، سید‌محمدحسین، (۱۳۹۰ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه.

طبرسی، فضل بن حسن، (1372ش)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: محمدجواد بلاغی، تهران: انتشارات ناصر خسرو.

طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، (1412ق)، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار المعرفة.

طوسی، محمد بن حسن، (بی‌تا)، التبیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: احمد قصیر عاملی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.

فخررازی، محمد بن عمر، (1420ق)، مفاتیح الغیب، بیروت: دار احیاء التراث العربی.

فراهیدی، خلیل بن أحمد، (1409ق)، کتاب العین، قم: نشر هجرت.

فیض کاشانی، ملا محسن، (1415ق)، تفسیر الصافی، تحقیق: اعملی، حسین، تهران: انتشارات الصدر.

قاضی القضاة، عبد الجبار بن احمد همدانی، (۱۴۲۷ق)، شرح الأصول الخمسة، تعلیق الإمام أحمد بن الحسین بن أبی‌هاشم، تحقیق وتقدیم: عبد الکریم عثمان، قاهرة: انتشارات مکتبة وهبة.

قرطبی، محمد بن احمد، (1364ش)، الجامع لأحکام القرآن، تهران: انتشارات ناصر خسرو.

کلینی، محمد بن یعقوب، (1407ق)، الکافی، تهران: دار الکتب الإسلامیة.

مجلسی، محمدباقر، (۱۴۰۳ق)، بحار الانوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت: دار احیاء التراث العربی.

مصطفوی، سید حسن، (1430ق)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، بیروت: دار الکتب العلمیة.

میر باقری، سید محسن، (بی‌تا)، کلام و عقاید، تهران: انتشارات دانشکده مجازی علوم قرآن و حدیث.