مطالعه تطبیقی روش‌شناسی تفاسیر موضوعی «موضوع محور»‏ و مکتب اثبات‌گرایی ‏

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان‏

2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت الله بروجردی

چکیده

بررسی روش‌شناسی تفسیر موضوعی، نقش بسزایی در تعیین اقسام آن دارد. این پرسش که تفسیر موضوعی در بررسی تطبیقی با چه روش‌شناسی‌هایی قرار می‌گیرد و بر مبنای آن دارای چه ویژگی‌هایی است، محور این پژوهش قرارگرفته است.بر این اساس، نوعی از تفسیر موضوعی قرآن‌که در آن مفسران، آیات مربوط به یک موضوع را گردآوری و دیدگاه قرآن درباره آن را ارائه می‌نمایند، تفسیر «موضوع محور» نامیده شده و به لحاظ روش‌شناختی با یکی از مکاتب علوم انسانی به نام مکتب اثبات‌گرایی، مورد بررسی تطبیقی قرارگرفته و وجوه اختلاف و اشتراک آن‌ها آشکارشده است.این پژوهش به شیوه توصیفی -تحلیلی می‌کوشد تا ویژگی‌های «دیدگاه قرآنی»  در تفاسیر موضوع محور را در تطبیق با مکتب اثبات‌گرایی معرفی نماید. اثبات‌گرایان و مفسران «موضوع محور» قرآن کریم، از جهت مبانی مهمی مانند معناداری گزاره‌های دینی، واقع‌نمایی زبان قرآن و قلمرو واقع با یکدیگر اختلاف دارند. از سوی دیگر بر اساس ظرفیت­های روش‌شناختی مکتب اثبات‌گرایی و جایگاه «نظریه» در آن، دیدگاه قرآنی مبتنی بر تفاسیر موضوع محور،«نظریه­ قرآنی»، می‌باید دارای ویژگی­های مهمی مانند:  ابتناء بر آیات محکم، تبیین روابط علی و معلولی مبتنی بر اصول عقلی، جهان‌شمولی و قابلیت انتقال بین الاذهانی باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Contrastive Study of Methodology in Content ‎Interpretation (Content Oriented) and School of ‎Positivism

نویسندگان [English]

  • mohsen ghasempour 1
  • maryam nazarbeigi 2
1 Associate professor in Quran and Hadith Science at University of Kashan‎
2 Assistant professor in Quran and Hadith Science at Borojerdy University in Arak
چکیده [English]

The study of methodology of content interpretation has a significant role in determining its kinds. This is the main question of this article: Content interpretation in contrastive analysis based on which methods is important in determining its kinds? And what are the characteristics of its basis?
A kind of content interpretation of Qur’ans in which interpreters gather verses related to a special subject and reveal Qur’an`s viewpoint, is called content base interpretation. Considering methodology, this kind of interpretation is compared to a special school in humanities known as school of positivism. This research uses a descriptive-analytical approach to mention the characteristics of “Quranic view” in content interpretation in comparison to positivist approach. In this article we use content oriented interpretation in contrast with problem oriented interpretations and critical content interpretation
Positivism and commentators "issue-oriented" Holy Qur'an, containing important principles such significant religious statements, verisimilitude language of the Qur'an and the Kingdom located disagrees. On the other hand, according to the capacities of methodological school of positivism and the status of "theory" in the Quran based on subjective interpretations centered "theory of Quran", you must have important features like: Dependence on the verses, explaining the causal relations based the rational principles of universality and portability between is subjective

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holly Quran
  • content interpretation
  • methodology
  • contrastive ‎analysis
  • ‎positivist School
  • humanities‎