رهیافتی زبان‏شناختی به برابری جنسیتی در قرآن کریم؛ نقدی بر فمینیسم اسلامی

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق(ع)

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

فمینیسم اسلامی در شاخه هرمنوتیکی خود، ارائه خوانشی جدید از قرآن کریم جهت اثبات «برابری جنسیتی میان مردان و زنان» به عنوان یک آموزه اصیل قرآنی را سرلوحه همّت خویش قرار داده است. از آنجا که یکی از مهمترین پایه‏های اثبات این مدعا، شواهد زبان‏شناختی است، فمینیست‏های مسلمان با استناد به مفاهیم «زوجیت» و «ذکر/أنثی» و کاربرد هریک از آن‏ها در قرآن کریم، بر برابری جنسیتی زنان و مردان اصرار ورزیده‏اند. مبتنی بر همین دغدغه این نوشتار نیز با اتخاذ رویکردی زبان‏شناختی، به نتایج هرمنوتیکی ایشان توجه نموده و پس از بازیابی واژگان متعلق به حوزه معنایی «جنس و جنسیت» در قرآن کریم، امکان اثبات ایده‏ی «برابری جنسیتی» درتعالیم قرآنی را به قضاوت نشسته است. این مطالعه نشان داد که قرآن کریم علاوه بر تمایزگذاری میان دو حوزه «جنس» و «جنسیت»، رابطه میان مردان و زنان را در دو سطح مجزای خانواده و اجتماع به بحث گذارده و با وجود ارتقای جایگاه بانوان، نقش مردان و زنان را به صورت مکمّلی ـ و نه برابر ـ تبیین نموده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Linguistic Approach towards Gender Equality in the Holy Quran; a Critical Study of Islamic Feminism

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hosein Shirzad 1
  • Mohammad Hasan Shirzad 1
  • Mohammad Sadegh Hedayat Zadeh 2
1 Ph.D. Student in Quranic Science and Hadith at the University Imam Sadegh in tehran
2 Ph.D. Student in Quranic Science and Hadith at the University Ferdowsy in Mashhad
چکیده [English]

Confirming "gender equality" as a basic Quranic teaching, hermeneutic branch of Islamic Feminism makes effort to offer new interpretations of the Holy Quran in the recent decades. Since linguistic evidences play an important role in approving "gender equality", Muslim feminists insist on this principle based upon some concepts like "pairing" (Zawjiyya) and "male / female" (Dakar/Untha) in the Quranic verses. Taking linguistic approach towards feminist interpretations, this essay attempts to recognize the semantic field related to "sex" and "gender" in the Holy Quran, and then judges the validity of the principle "gender equality" from the view point of this sacred book. This study shows that the Holy Quran distinguishes sexual affairs from gender ones, and also explains the relationship between men and women in two different stages, family and society. Despite the improving the status of women, the Holy Quran gives a complementary role instead of equal one to them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Holy Quran
  • Woman
  • Feminism
  • Gender
  • Gender Equality
  • Linguistics