بن‌‏ مایه‏‏‏ های کلامی مهدویت در قصص قرآن کریم

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده تربیت مدرس قرآن مشهد

2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

قصص قرآن از دیرباز مورد توجه مفسران، محدثان و دانشمندان علوم قرآنی بوده و از ابعاد گوناگون پژوهش‏های متنوعی با رویکردهای تاریخی، جغرافیایی، زیبایی ‌شناسی و اعجاز بیانی در این موضوع سامان یافته است. لیکن بعد کلامی آن به ویژه در مسائل کلامی امامت و مهدویت کمتر مورد توجه قرار گرفته است. لذا این نوشتار در صدد است تا بن‌‏مایه‏‏‏های کلامی مهدویت در قصص قرآن را مورد بررسی و تبیین قرار دهد. بررسى‌ها نشان مى‏دهد امکان پنهانی بودن ولادت، امکان تصدی امامت در کودکی، غیبت، طول عمر، پایایی دوران جوانی، صدور معجزه در وقت ظهور، حکومت جهانی حضرت مهدی(ع) از مهمترین مباحث کلامی مهدویت در قصص قرآن است. از سوی دیگر تبیین آداب انتظار در سیمای سوره یوسف، حکمت غیبت و امکان رؤیت امام عصر(ع) بى‏آنکه شناخته شود، از دیگر مسائل کلامی مهدویت است که در این نوشتار از منظر قصص قرآن مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Theological Origins of Mahdawiyyah In the Stories of the Holy Quran

نویسندگان [English]

  • Mohsen DeymehKar Garab 1
  • Mohammad Hasan Rostami 2
  • Hasan NaghyZadeh 3
1 Assistant professor in Quranic Science at the University of Islamic Oloom and Maaref
2 Assistant professor in Quranic Science and Hadith at the University of Ferdowsy in Mashhad
3 Associate professor in Quranic Science and Hadith at the University of Ferdowsy in Mashhad
چکیده [English]

Narratives of the Quran have been a point of concentration for commentators, traditionists, and scholars on Quranic sciences since the early centuries of Islam. Various researches have been carried out on this topic based on historical, geographical, and aesthetic approaches, as well as that of the rhetorical inimitability of the Quran. However, the theological aspect, particularly theological issues concerning Imamate, has not been properly investigated. This article – having been organized following desk research into the Shiite  traditional, exegetical, and theological sources, as well as those of Quranic sciences and explaining the domain of theological deductions – is an attempt to indicate the extent and level of the efficiency of relying on  the Divine Book in theological deductions from Quranic narratives in the field of Mahdawiyyah, and then introduce the special place of referring to Quranic narratives towards proving the theological issues concerning Mahdawiyyah as one of the efficient theological methods.
possibility of reaching Imamate in childhood, return to life of certain people at the end of days, resorting to favorites of God for help, seeking blessings from the saints of God and the things attached to them, visiting the infallible ones and intercession. Furthermore, the concealment of the birth of the twelfth Imam, achieving Imamate in childhood, occultation, long life, staying young, performing miracles, universal government of justice, and the etiquette of expecting the reappearance of Imam are considered the most important theological issues concerning Mahdawiyyah in Quranic narratives.

کلیدواژه‌ها [English]

  • narratives of the Quran
  • Imamate
  • Mahdawiyyah
  • exegetical traditions
  • theological deduction
  • theological exegesis