تحلیلی انتقادی از دیدگاه ذهبی پیرامون «تفسیر به رأی»

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه اراک

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه اراک

3 مربی گروه ادبیات عرب دانشگاه پیام نور بروجن

چکیده

ذهبی در کتاب التفسیر و المفسرون ضمن تائید «تفسیر به رأی» به عنوان یکی از روش های تفسیر قرآن، آن را به ممدوح و مذموم تقسیم بندی کرده و پس از معرفی این روش، مصادیق هر کدام را جداگانه ذکر می‌کند و در این میان تفاسیر با صبغه اشعری را ممدوح و مابقی را مذموم تلقی می کند؛ بر همین اساس در بررسی تفاسیر دیگر فرق از جمله شیعه نمودهای عینی از تفسیر به رأی مذموم را ذکر می‌کند؛ از جمله: آیه تطهیر، آیات ولایت و آیاتی که ناظر بر باورهای کلامی تشیع است. پژوهش ذیل با رویکردی تحلیلی در سه محور: اصل تقسیم بندی، مصادیق تفسیر به رأی و نمودهای عینی از تفسیر به رأی مذموم، باور ذهبی را مورد کنکاش قرار داده است. نتیجه آنکه: اصل تسیمه «تفسیر به رأی» و تقسیم بندی آن معارض با اصول دینی می‌باشد. آیات، روایات، سیره معصومین(ع) و گفتمان اندیشمندان اسلامی به طور مطلق هرگونه تفسیر به رأی را ناروا و مذموم بیان داشته؛ و تلقی نمودن برخی از تفاسیر در حیطه ممدوح و مذموم، دور از داوری علمی و ناشی از پیش داوری و عدم شناخت مبانی دیگر تفاسیر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Critical Analysis Prepared by Zahabi about the Concept of Individual Interpretation

نویسندگان [English]

  • Keyvan Ehsani 1
  • Asghar Tahmaseby Boldajy 2
  • Leylla Ghanbary 3
1 Assistant Professor in Quranic Science and Hadith at the University of Arak
2 PH.D Student in Quranic Science and Hadith at the University of Arak
3 Teacher in The literature of the Arabs Science at the University Payamenoor, Brojen
چکیده [English]

Zahabi describes the concept of individual interpretation in two ways in the Book "Altafsir va Almofaserun": The praiseworthy interpretation and the blameworthy one. He mentions these two kinds evidently and then introduces the various commentaries belonged to the Ashāri's ideology praiseworthily and the others blameworthily. Moreover, Zahabi pointing to the commentators of other religions such as Shiēt besides investigating their interpretations, accuses them to impose their own individual reproachable ideas on verses; for example, according to his evaluation of the Tathir Verse commentary in the Book "Majmā Albayan", he considers the Tabresi's comment being related to the innocence or chastity of Ahl-e-Beit a blameworthy interpretation and believes this interpreter has imposed his private idea on the so-called verse.
Categorization, the identification of evidence plus the case study of Tathir Verse are the main processes used in the recent article to criticize that opinion. At first, it should be noted that categorizing the individual interpretation concept to praiseworthiness and blameworthiness not only is not correct but also is opposed to reliably rational reasons; in other words, referring to different commentaries as praiseworthy or blameworthy ones results from a prejudgment or the condition with no scientific judgment or even recognition about the other basics of reproachable interpretations.
Second, being wrong the viewpoint of Zahabi and his accusation to the Shiēt commentators in this field are proved through analyzing the Tathir Verse carefully in accordance with the valid references in different religions

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Holy Quran
  • Individual interpretation concept
  • Mohammadhosein Zahabi
  • Altafsir va Almofaserun